Ο Άγιος Ρουφίνος ο Διάκονος μαρτύρησε επί της βασιλείας του Δεκίου (249 - 251 μ.Χ.) αφού τον έσφαξαν με μαχαίρι.
Στον Λαυριωτικό Κώδικα 170, για τους Άγιους Ρουφίνο, Άκυλίνα και 200 μαρτύρων, υπάρχει το έξης υπόμνημα: «Οὗτοι οἱ ἅγιοι ὕπήρχόν ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ παρανόμου Δεκίου (249 - 251) καὶ πάντες συναθροισθέντες ὁμοθυμαδὸν συνέθεντο ἄλλήλοίς ἔμμένέίν τη εἰς Χριστὸν πίστει· ἐν ἔκέίνῳ δὲ τῷ καιρῷ ἄπέστειλέν ὁ βασιλεὺς στρατιώτας τοῦ συλλαβέσθαι τὸν ἅγιον Χριστοφόρον καὶ ἄπαγαγεϊν ἔμπροσθεν αὐτοῦ διὰ τὴν εἰς Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν ὄμολογίάν, καί, ἴδόντές τα θαυμάσια, ἅ ἔποίέί ὁ ἅγιος, καὶ φοβερὰ τεράστια τὴ ἔπικλήσέί του Χριστοῦ, ἄνεβόησάν ἅπαντες· "μέγας ὁ Θεὸς τῶν Χριστιανῶν καὶ αὔτώ μόνῳ λατρεύομεν". ὁ μὲν βασιλεὺς τὸν ἅγιον Χριστοφόρον δούλοις αὐτοῦ ὑπὲρ ἐκείνης τῆς ἐν εἱρκτῇ ζοφώδει κατακλείσας, τούτους ἐπὶ βήματος ἔκέλευσέν ἄγεσθαί' καὶ ἔρωτήσάς αὐτοὺς "τὶς ὑμᾶς κατηνάγκασεν, ἀνόσιοι, ταῦτα φθέγγεσθαι ἔμπροσθεν ἐμοῦ καὶ κηρύττειν ἔσταυρωμένόν Θεὸν"· οἱ δὲ ἄπεκρίναντό, μάλιστα ὁ ἅγιος Ρουφίνος λέγων "ὑπὲρ τούτων ἁπάντων ἐγὼ ἀπολογοῦμαι σοι, ὅτι διά την ἄποκειμένήν βασιλείαν ἢν ἤτοιμάσατό ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς τοῖς ἐκλεκτοῖς δούλοις αὐτοῦ ὑπὲρ ἐκείνης τῆς ἄνεκλαλήτού χαρᾶς ἡμεῖς τῷ Χριστῷ πιστεύομεν καὶ ὁμολογοῦμεν". Ταῦτα ὁ βασιλεὺς ἄκουσας τῷ θυμῷ ὕπερζέσάς ἔκέλευσέ ξίφει τὰς σάρκας αὐτῶν ἔμπροσθεν αὐτοῦ ὡς ἐν μακέλλῳ μεληδὸν κατακόψαι' καὶ οὕτως ἔτελειώθή αὐτῶν ἢ μαρτυρία καὶ τῶν ἔπηγγελμένών αἰωνίων ἀγαθῶν ἄπήλαυσάν, ἅ ἤτοίμασέ δι' αὐτούς».
